Τιμωρία: δύσκολη υπόθεση για γονείς & παιδιά…

0

Η επιβολή κάποιας τιμωρίας στα παιδιά μας για μια αταξία που έκαναν ή για μία συγκεκριμένη συμπεριφορά που επέδειξαν είναι ένα ζήτημα που διχάζει και θα συνεχίζει να διχάζει γονείς και ειδικούς.

Η απάντηση για το εάν η τιμωρία τελικά βοηθάει στην όλη διαπαιδαγώγηση του παιδιού μας δεν είναι απλή και πρέπει να ειδωθεί μέσα από πολλές και διαφορετικές σκοπιές.

Μελετώντας τις απόψεις που έχουν διατυπωθεί από τους ειδικούς ωστόσο, μπορούμε να επισημάνουμε κάποια σημαντικά κοινά σημεία που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα βασικό μπούσουλα στην όλη αντίδρασή μας κάθε φορά που βλέπουμε το βλαστάρι μας να παρεκτρέπεται:

α. Είναι σημαντικό η τιμωρία να έχει μία λογική σχέση με το παράπτωμα στο οποίο υπέπεσε το παιδί. Όταν η τιμωρία είναι άσχετη με αυτό ελλοχεύει ο κίνδυνος να αισθανθεί το παιδί ότι αδικείται και να δημιουργηθούν αρνητικά συναισθήματα σε αυτό ενώ παράλληλα η παιδαγωγική χροιά της τιμωρίας υπονομεύεται.

β. Η τιμωρία μπορεί να είναι αποτελεσματική όταν επιβάλλεται κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την εκτέλεση της ανεπιθύμητης πράξης από το παιδί. Εάν επιβληθεί σε λάθος χρονική στιγμή που δεν συνδέεται με το γεγονός-αιτία θα δοθούν οι λάθος εντυπώσεις στο παιδί το οποίο θα αδυνατεί να καταλάβει γιατί τιμωρήθηκε και θα αναπτύξει αρνητική στάση σε σχέση με τη συμπεριφορά των γονιών του.

γ. Δεν επιβάλλουμε τιμωρία κάθε φορά που το παιδί μας κάνει κάποιο σφάλμα ή επιδείξει μία ανάρμοστη συμπεριφορά. Η βαρύτητα του σφάλματός του είναι αυτή που καθορίζει το εάν θα πρέπει να επιβληθεί κάποια τιμωρία και ποια.

δ. Η τιμωρία πρέπει να μειώνει τελικά την αναγκαιότητα για περαιτέρω τιμωρία όσον αφορά μια συγκεκριμένη συμπεριφορά του παιδιού –  θα πρέπει δηλαδή να βοηθά ουσιαστικά στη διόρθωση της συμπεριφοράς αυτής. Εάν τιμωρήσουμε το παιδί ξανά και ξανά για το ίδιο σφάλμα, είναι προφανές ότι η τιμωρία απλά δεν έχει αποτέλεσμα. Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν πρέπει να εστιάζουμε στην τιμωρία αλλά στην βελτίωση της συμπεριφοράς του παιδιού. Αυτός είναι ο στόχος.

ε. Συζητάμε με το παιδί. Δεν το αποξενώνουμε μετά την πράξη του. Του αναλύουμε γιατί έκανε λάθος και ποιος είναι ο σκοπός της τιμωρίας. Εάν πετύχουμε το παιδί να κατανοήσει το λάθος του και γιατί τιμωρήθηκε, τα οφέλη για το ίδιο θα είναι πολλαπλά και θα έχουν άμεση επίπτωση στην συμπεριφορά του εφεξής.

στ. Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε σχεδιάσει από πριν τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδρούμε στα σφάλματα ή τις λανθασμένες συμπεριφορές των παιδιών μας κι όχι να λειτουργούμε παρορμητικά. Προφανώς αυτό δεν είναι εύκολο, καθώς τα παιδιά συνηθίζουν να μας εκπλήσσουν με τις σκανδαλιές που εφευρίσκουν, μπορούμε όμως να έχουμε αποφασίσει και να τηρούμε κάποιες βασικές αρχές συμπεριφοράς. Είναι δε καθοριστικής σημασίας να δείχνουμε συνέπεια ως προς την όλη στάση μας απέναντι στο παιδί – ιδιαίτερα δε, στο θέμα της τιμωρίας. Οι συχνές αλλαγές συμπεριφοράς και αντιμετώπισης κάθε άλλο παρά βοηθούν.  

 

Σε γενικές γραμμές λοιπόν θα λέγαμε ότι μαγικές συνταγές προφανώς δεν υπάρχουν. Μεγαλώνουμε μαζί με τα παιδιά μας και μαθαίνουμε μαζί τους. Αντιμετωπίζουμε δε το κάθε σοβαρό πρόβλημα που προκύπτει χωρίς να διστάζουμε να απευθυνθούμε σε κάποιον ειδικό. Αυτό δεν αναιρεί την αξία μας ως γονείς – αντιθέτως μας βελτιώνει.

Ακόμη, προσπαθούμε να ακούμε τα παιδιά μας κι όχι να τους επιβάλουμε τις απόψεις μας. Άλλωστε πολλοί υποστηρίζουν -κι όχι άδικα- ότι το καλύτερο παράδειγμα γι’ αυτά δεν είναι οι συνεχείς και κάποιες φορές κουραστικές νουθεσίες αλλά το ίδιο το παράδειγμα του γονιού.

Τέλος, είναι πολύ χρήσιμο να φέρνουμε κάποιες φορές τον εαυτό μας στη θέση του παιδιού, να προσπαθούμε να δούμε τα πράγματα από τη δική του σκοπιά, λαμβάνοντας υπόψιν ότι δεν έχει ούτε τις εμπειρίες ούτε τις παραστάσεις μας. Συνεπώς, κάποιες συμπεριφορές που μας φαίνονται ‘αδιανόητες’ γίνονται απόλυτα κατανοητές όταν τις δούμε μέσα από το δικό του ‘φακό’.   

 

 

Κοινοποίηση

ΠΡΟΣΘΕΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ